Ông già 60 tuổi đi thi…

Lão thí sinh

58 tuổi nộp đơn thi vào đại học, ngồi trong phòng thi ông bị giám thị mời ra ngoài vì tưởng là phụ huynh của thí sinh. Nhận bằng cử nhân lúc đã về hưu, vậy mà còn… thèm cái bằng thạc sĩ. Ông chính là thầy giáo Lương Đình Khánh ở xã Tam An, Tam Kỳ, Quảng Nam – người mà Thanh Niên đã từng đề cập, nhưng câu chuyện dưới đây thì bây giờ mới kể…

Kỳ thi đại học 1999-2000, ở khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế xuất hiện một thí sinh đặc biệt. Vị thí sinh này được giám thị chào đón hết sức nhã nhặn: "Sắp đến giờ đọc đề thi, mời bác ra ngoài để cho cháu tự lực làm bài!". Ông già gần 60 tuổi giương cặp kính lão lên, một lần nữa trình thẻ dự thi của mình cho giám thị. Vẫn chưa tin, cả hai vị giám thị phải đi hỏi ý kiến Hội đồng thi.

Sau khi xác minh, biết thí sinh này tên Lương Đình Khánh, sinh năm 1941, diện thí sinh tự do, đến lượt cả phòng thi và giám thị trố mắt ngạc nhiên, rồi kính phục… Phòng thi như được tiếp thêm sinh khí. Các thí sinh trẻ thêm quyết tâm làm bài để khỏi thẹn với ông già. Môn thi thứ hai, thứ ba, tình trạng "mời bác ra ngoài" tiếp tục lặp lại vì thay đổi giám thị.

Hai ngày ứng thí trôi qua, ít ai quan tâm đến bài vở của thí sinh đặc biệt này mà họ chỉ tò mò: Vì sao đã cao tuổi còn đi thi? Vợ con có đồng ý cho… đi thi không? Nếu đậu thì theo học bằng cách nào? Rồi chuyện xưng hô giữa giám thị, thầy cô với thí sinh này. Nói chung toàn những câu hỏi rắc rối. Lão thí sinh lần lượt giải thích với mọi người, và đúc kết bằng 2 câu thơ ứng tác đầy khí khái Quảng Nam:

"Nếu phải tranh ăn thì đáng dị (mắc cỡ)

Nhưng mà chữ nghĩa thấy còn ham".

Sinh viên U.60

Mùa thi năm ấy, ông Lương Đình Khánh đỗ vào khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế. Với mọi thí sinh khác đây là niềm vui và vinh dự lớn khi cánh cửa tương lai đã mở, chuẩn bị hành trang bước vào cuộc sống sinh viên. Với ông, niềm vui và nỗi lo đan xen nhau bề bộn, khó tả. Cùng đỗ vào đại học năm ấy với ông có cô gái út Lương Thị Tuyết Nga (đỗ vào khoa Anh văn, Đại học Đà Nẵng). Hai cha con cùng đi học thì gánh gia đình sẽ thêm đè nặng trên vai người vợ. Suốt mấy đêm liền ông không ngủ được. Nghĩ đến cảnh xa nhà, xa vợ con và những chi phí lo toan của người ở nhà, không phải ông không phân vân.

Thế rồi được nhiều người trong gia đình, nhất là vợ động viên, ông lấy lại tư thế, quyết tâm đi học. Ông lại tự dặn mình: "Trường thì xa, lòng thì bề bộn; Tuổi thì nhiều, biển học mênh mông". Và ông trốn cảnh chia tay bịn rịn bằng cách lên đường nhập học lúc 2 giờ sáng.

Thời điểm ấy có thể khẳng định ông là sinh viên có tuổi cao nhất trong tất cả các sinh viên ở Huế và cả nước. Bản thân ông cũng rất bỡ ngỡ khi đến trường. Ở Trường THCS Phan Châu Trinh (Tam Kỳ, Quảng Nam) ông là thầy, nhưng ở đây ông là sinh viên, là học trò nên mọi chuyện phải thay đổi. Chuyện xưng hô với sinh viên, với thầy cô cũng phải tập. Duy chỉ có điều như ông tâm niệm, đi dạy cũng là học, mà đi học thì càng phải nghiêm túc.

Suốt thời gian tập trung học, ông chưa bao giờ đến lớp trễ, dù chỉ 30 giây chứ đừng nói tới chuyện bỏ một buổi học nào. Lớn tuổi nhưng chăm chỉ học hành, cầu tiến và sôi nổi phát biểu trong giờ học nên sinh viên Lương Đình Khánh luôn được "các bạn" cùng lớp kính mến và thầy cô động viên, nhiệt tình hướng dẫn. Trước ý kiến: "Khi học sinh không nghe thì mình không giảng", ông có bài diễn thuyết khá nổi tiếng phản bác: "Nếu học sinh không nghe thì nên xem lại cách giảng của mình !". Đề tài này được các thầy cô ở trường phát triển thành giáo trình giảng dạy.

Trong thời gian theo học, ông cũng thuê nhà, ở trọ như những sinh viên trẻ khác. Ông luôn giành phần đi chợ nấu ăn để cho các cậu sinh viên trẻ có thời gian học tập. Nhiều o, dì bán cá, rau, gia vị ở chợ Tây Lộc thường hay trêu ghẹo khi sinh viên Lương Đình Khánh đến mua đồ. Hiểu được hoàn cảnh của lão sinh viên U.60 này nên thường họ bán rất rẻ cho ông. Khi ông ra trường, ngày chia tay ai cũng buồn… Bốn năm học ở đất kinh kỳ, sinh viên – thầy giáo Lương Đình Khánh đã tích lũy thêm lượng kiến thức khá lớn, và ông nhận bằng cử nhân sử học loại khá lúc vừa tròn… 62 tuổi.

Mơ bằng thạc sĩ

Chuyện trò với chúng tôi, ông thường bảo: "Mình học không phải lấy bằng để ăn lương, càng không phải vì địa vị". Bởi mức lương của ông cũng đã sát khung, tuổi tác cũng cận kề nghỉ hưu. "Mình học để mở mang kiến thức" – ông giải thích đơn giản.

Không chỉ là người ham học hỏi văn hóa, thầy giáo Lương Đình Khánh còn là một võ sư có tiếng ở vùng đất ngã ba Kỳ Lý này (ông được Liên đoàn Võ thuật Việt Nam cấp bằng võ sư năm 2000). Nhiều học trò của ông cũng đã thành công trên đường võ thuật. Bây giờ thầy giáo Lương Đình Khánh sắp nghỉ hưu nhưng gương sáng về tinh thần học tập của ông luôn làm cho lớp lớp học sinh ở xã nghèo Tam An, Tam Kỳ, Quảng Nam noi theo.

Khi chia tay, ông mới nói: "Về hưu rồi tôi sẽ học tiếp để lấy cho được tấm bằng thạc sĩ!". Không biết tuổi tác và sức khỏe có ủng hộ cho mong muốn của ông hay không. Riêng nghị lực thì chúng tôi tin là ông có thừa.

(Theo Thanh Niên)